Toegankelijkheid is geen extra

Met de European Accessibility Act die op 28 juni 2025 in werking is getreden, is digitale toegankelijkheid geen vinkje meer dat je later zet. Voor zorg, non-profit, publieke organisaties en steeds meer commerciële partijen is WCAG 2.1 niveau AA, de internationale richtlijnen voor toegankelijke websites en apps, het minimum waar de site aan moet voldoen. Wie het overslaat, loopt risico op klachten, herstelkosten en reputatieschade.

Toch zien we in de praktijk dat toegankelijkheid bij veel organisaties als eindfase wordt gepland. "We bouwen eerst, daarna doen we de accessibility-check." Dat werkt niet. Iets achteraf toegankelijk maken is duurder dan het meteen goed doen, en het resultaat voelt vaak ingeplakt.

Waar het meestal misgaat

Dit is de top vijf van problemen die wij tegenkomen bij audits van bestaande sites: te lage kleurcontrasten, koppen die alleen visueel kop zijn (een vetgedrukte alinea), formulieren zonder labels, knoppen zonder duidelijke functie ("klik hier") en interactieve elementen die met het toetsenbord niet bereikbaar zijn. Geen van deze vijf is technisch ingewikkeld om op te lossen. Ze zijn alleen achteraf lastig te verhelpen, omdat ze in elke component zitten.

Let op

De zesde fout, die zelden wordt genoemd: video zonder ondertiteling en geluidsfragmenten zonder transcript. Dit is contentwerk, geen techniekwerk. Vaak krijgt een redacteur het erbij, terwijl het standaard in de aanpak hoort.

Onze aanpak in drie fases

We doen geen eenmalige audit, maar werken in drie korte fases die elkaar versterken. Elke fase haalt fouten boven die de volgende fase niet meer hoeft te dekken.

  1. Tokens en componenten. In de tokens, de vaste ontwerpwaarden zoals kleuren, controleren we de kleurpaletten vooraf op contrast. De focusrand is standaard zichtbaar, en elke knop bouwen we één keer goed en gebruiken we op de hele site opnieuw. Dat scheelt later veel losse oplossingen.
  2. Templates en content. De semantische structuur komt eerst, de styling daarna: één H1, een schone koppenhiërarchie en landmarks op hun plek. Het CMS staat niet toe dat je een kopniveau overslaat. Alt-tekst is verplicht of expliciet leeg.
  3. Echt testen, niet aannemen. Automatische tools zoals axe en Lighthouse vinden maar een deel van de fouten. Een mens test de rest: met het toetsenbord, met een screenreader als NVDA of VoiceOver, op 200% zoom en met contrastinstellingen. Zo vind je per templateset wat een externe audit later voor veel meer geld had aangewezen.

Wat het oplevert

Een site die voldoet aan WCAG 2.1 AA is er niet alleen voor mensen met een beperking. Het is een site die voor iedereen beter werkt: snellere navigatie, scherpere koppen, helderdere formulieren, betere SEO-prestaties. De aanpassingen die nodig zijn voor een screenreadergebruiker, maken de pagina ook makkelijker leesbaar voor een directielid dat tussen twee vergaderingen op zijn telefoon scrollt. Wil je weten waar voor jouw organisatie de meeste winst zit? Vraag dan een kosteloze GRIP-analyse aan.

Wat je hieruit meeneemt

Toegankelijkheid hoort in de tokens, niet in de eindsprint
Automatische tools vinden maar een deel van de fouten
Een zichtbare focusrand hoort standaard in elke component
Alt-tekst is verplicht of expliciet leeg
Zelf testen vindt wat een externe audit later duurder aanwijst