Toegankelijkheid is geen extra

Met de European Accessibility Act die op 28 juni 2025 in werking is getreden, is digitale toegankelijkheid geen vinkje meer dat je later zet. Voor zorg, non-profit, publieke organisaties en steeds meer commerciële partijen is WCAG 2.1 niveau AA het minimum waar de site aan moet voldoen. Wie het overslaat, loopt risico op klachten, herstelkosten en reputatieschade.

Toch zien we in de praktijk dat toegankelijkheid bij veel organisaties als eindfase wordt gepland. "We bouwen eerst, daarna doen we de accessibility-check." Dat werkt niet. Iets achteraf toegankelijk maken is twee tot vijf keer duurder dan het meteen goed doen, en het resultaat voelt altijd ingeplakt.

Waar het meestal mis gaat

De top vijf van problemen die wij tegenkomen bij audits van bestaande sites: te lage kleurcontrasten, koppen die alleen visueel kop zijn (een dikke paragraaf), formulieren zonder labels, knoppen zonder duidelijke functie ("klik hier") en interactieve elementen die met toetsenbord niet bereikbaar zijn. Geen van deze vijf is technisch ingewikkeld om op te lossen. Ze zijn alleen lastig op te lossen áchteraf, omdat ze in elke component zitten.

Let op

De zesde fout die niemand noemt: video zonder ondertiteling, geluidsfragmenten zonder transcript. Dit is content-werk, geen techniek-werk. Een redacteur die het er bij krijgt, in plaats van een aanpak waarin het standaard hoort.

Onze aanpak in drie fases

Geen one-shot-audit, wel drie korte fases die elkaar versterken. Elke fase haalt fouten boven die de volgende fase niet meer hoeft te dekken.

  1. Tokens en componenten. Kleurpaletten vooraf gecheckt op contrast, focus-states standaard zichtbaar, elke knop één keer goed gebouwd en sitewide hergebruikt. Scheelt later honderden losse oplossingen.
  2. Templates en content. Semantische structuur vóór styling. Eén H1, schone koppen-hiërarchie, landmarks op hun plek. Het CMS staat geen kop-overslaan toe. Alt-tekst is verplicht of expliciet leeg.
  3. Echt testen, niet aannemen. axe en Lighthouse vangen ~30%. Een mens test de rest: toetsenbord, NVDA of VoiceOver, 200% zoom, contrast-instellingen. Eén dag per template-set en je vindt wat een externe audit later voor veel meer geld had aangewezen.
~30%van WCAG-fouten worden door tools gevonden
2-5×duurder als je het achteraf moet doen
½ dagaudit-tijd vs maanden herstelwerk bij EAA-toets

Wat het oplevert

Een site die voldoet aan WCAG 2.1 AA is geen site voor mensen met een beperking. Het is een site die voor iedereen beter werkt: snellere navigatie, scherpere koppen, helderdere formulieren, betere SEO-prestaties. De aanpassingen die nodig zijn voor een screenreader-gebruiker maken de pagina ook makkelijker leesbaar voor een directielid dat tussen twee vergaderingen op zijn telefoon scrollt.

Wat je hieruit meeneemt

Toegankelijkheid hoort in de tokens, niet in de eindsprint
Automatische tools dekken niet meer dan een derde
Een focus-ring is een UX-feature, niet een lelijkheid
Alt-tekst is een redacteur-keuze, niet een AI-trucje
Eén dag testen vandaag scheelt een week paniek voor de toets